ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಷ್ಟೋ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಸೂರ್ಯನಷ್ಟೇ ಪ್ರಖರ. 1929ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 24ರಂದು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಾಜನೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾನಲ್ಲೂರು ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಸುಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಮುತ್ತುರಾಜ್, ಮುಂದೆ ಇಡೀ ನಾಡಿಗೆ 'ರಾಜಣ್ಣ'ನಾದ ಕಥೆ ಒಂದು ಮಹಾಕಾವ್ಯದಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಬಡತನದ ಬೇಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದರೂ, ತಂದೆಯವರಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕಲೆ ಅವರನ್ನು ಕೈಹಿಡಿಯಿತು. ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಮುತ್ತುರಾಜ್, ನಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಸ್ತು, ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ವಿನಯವನ್ನೇ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡರು. 1954ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 'ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಅವರು, ಅಂದಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಧ್ರುವತಾರೆಯಾಗಿ ಬೆಳಗತೊಡಗಿದರು.

ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಟನಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಕನ್ನಡ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾದರು. 'ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದರೆ, 'ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ'ನಾಗಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿದರು. 'ಬಬ್ರುವಾಹನ'ದ ವೀರಾವೇಶ, 'ಮಯೂರ'ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, 'ಕಸ್ತೂರಿ ನಿವಾಸ'ದ ತ್ಯಾಗದ ಗುಣ ಅಥವಾ 'ಶಂಕರ್ ಗುರು' ಚಿತ್ರದ ತ್ರಿಪಾತ್ರ ಅಭಿನಯದ ಸಾಹಸ - ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರಕ್ಕೂ ಅವರು ಜೀವ ತುಂಬಿದರು. 'ಭಕ್ತ ಕುಂಬಾರ' ಮತ್ತು 'ಮಂತ್ರಾಲಯ ಮಹಾತ್ಮೆ' ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿದ ಅವರು, ಬಾಂಡ್ ಮಾದರಿಯ 'ಜೇಡರ ಬಲೆ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಹೊಸ ತರಹದ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ನಟನೆಯಲ್ಲದೆ, ಗಾಯನದಲ್ಲೂ ಅವರು ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 'ಸಂಧ್ಯಾರಾಗ' ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವರು ಹಾಡಿದ ದಾಸರ ಪದಗಳು, ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಮನೆಯ ಮಂತ್ರದಂತಿದೆ. ಅವರ ಕಂಠಸಿರಿಗೆ ಒಲಿದು ಬಂದ 'ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯೆಂದರೆ 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೀರಪ್ಪನ್ ಕೈಯಿಂದಾದ ಅಪಹರಣ. ಜುಲೈ 30ರಂದು ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಗಾಜನೂರಿನ ತೋಟದ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆ ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನೇ ಸ್ತಬ್ಧಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 108 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದರೂ, ಅವರು ಅಪ್ರತಿಮ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಕಾಡಿನ ಆ ದುರ್ಗಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಅವರು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಬಿಡದೆ, ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಅವರ ಮೇಲಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿಯ ಆಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ ಇಡೀ ನಾಡು ಹಬ್ಬದಂತೆ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿತು.

ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗೋಕಾಕ್ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದರೂ ಅವರು ತೋರುತ್ತಿದ್ದ 'ಸೌಜನ್ಯ' ಮತ್ತು 'ಸರಳತೆ' ಜಗತ್ತಿಗೇ ಮಾದರಿ. ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು 'ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವರುಗಳೇ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ. ಪದ್ಮಭೂಷಣ, ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನದಂತಹ ಉನ್ನತ ಗೌರವಗಳು ಅವರನ್ನು ಅರಸಿ ಬಂದವು. ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಶಾಂತಚಿತ್ತರಾಗಿದ್ದ ಈ ಧೀಮಂತ ನಾಯಕ, 2006ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 12ರಂದು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿದರು. ಆದರೆ, ಅವರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಆದರ್ಶಗಳು, ಮಧುರ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೋಘ ನಟನೆ ಕನ್ನಡ ನೆಲವಿರುವವರೆಗೂ ಅಮರ. ಇಂದು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಆ ಮಹಾನ್ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ನಮನಗಳು.

✍ ಎನ್ನಾರ್ ಕೆ ವಿಶ್ವನಾಥ್