ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಮಳೆಗಾಲ ಬಂತೆಂದರೆ ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯ ಮೈತುಂಬಿದ ಸಂಭ್ರಮದ ಸಡಗರ. ಆಕಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ದಟ್ಟೈಸಿ ಬಂದಾಗ, ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, "ನೋಡಮ್ಮ, ಮಳೆರಾಯ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಭೂಮಿ ತಾಯಿಗೆ ತಂಪೆರೆಯಲು." ಅಂದು ಮಳೆ ಅಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ನೀರಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಅಮೃತಧಾರೆಯ ಜಿನುಗು. ಕೆರೆ ಕಟ್ಟೆಗಳು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕನಸುಗಳು ಚಿಗುರುತ್ತಿದ್ದವು. ನೇಗಿಲ ಹಿಡಿದು ಗದ್ದೆಗೆ ಇಳಿಯುವಾಗ ರೈತ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ತಾಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದುಕು ಕುಣಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಮಳೆಗಾಲದ ಲಯವೇ ಎಲ್ಲೋ ತಪ್ಪಿಹೋದಂತಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲವು ಆ ಹಳೆಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಒಂದು ಮಹಾ ಜೂಜಾಟದಂತೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ.

​ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಅಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ ನೀನೊದಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನದ ಬಿರುಗಾಳಿ, ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಮ್ಮ ರೈತನ ಹೊಲದ ಬೆಳೆಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಂದು ಆಕಾಶ ನೋಡಿದರೆ ಮಳೆಯ ಆಗಮನವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಜಾಣ್ಮೆ ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದು ಆಕಾಶದ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ ನಂಬಲಾಗದ ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಸಜ್ಜಾದ ರೈತನಿಗೆ ಮಳೆ ಬರುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಂದರೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಯ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯೇ ನಡುಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡುಗಳು ಬೆಳೆದು ನಿಂತು ಮಣ್ಣಿನ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಣಿಸಲು ಭೂಮಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮಳೆ ನೀರು ಇಂಗದೆ ನೆರೆ ಹಾವಳಿಯಾಗಿ ನಲಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಒಣಗಿದ ಭೂಮಿ ಬಾಯ್ದೆರೆದು ಮಳೆಗಾಗಿ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ, ರೈತ ಕೇವಲ ಕೃಷಿಕನಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಮುಂದೆ ಸೋಲುತ್ತಿರುವ ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿದ್ದ ಬದುಕು, ಇಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಏರುಪೇರುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಲದ ಹೊರೆ, ಬೆಳೆ ವಿಮೆಯ ಗೊಂದಲ, ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ರೈತ, ಈಗ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಒಂದು ಸಾಹಸಮಯ ಜೂಜಾಟವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವನ್ನೇ ಮರೆತು ಕೃತಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಹಿಂದೆ ಓಡುತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮೌನವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಅರಿಯಬೇಕಿದೆ. ಅಂದು ರೈತನ ಬದುಕು ನಾಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದು ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೇ ಅಳಿಸಿಹೋಗುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಆದರೂ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗನ ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ಆಶಾಭಾವನೆ ಇನ್ನೂ ಅಡಗಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವೇ ಇಂದಿನ ಪರಿಹಾರದ ದಾರಿ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ, ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸುವ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯತೆ, ಮಳೆರಾಯನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆ ಹಳೆಯ ಲಯವನ್ನು ಮರುಕಳಿಸಬಲ್ಲದು. ರೈತನಿಗೆ ಕೇವಲ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲ, ಅವನ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನಾವು ತುಂಬಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು, ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಲಿ. ಆಕಾಶದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ನಂಬಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಮತ್ತೆ ಮಳೆಗಾಲವು ಆತಂಕದ ಕಾಲವಾಗದೆ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾಗಿ ಧರೆಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಕಣದಲ್ಲೂ ಜೀವ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ರೈತನ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು. ನಾಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗನ ಬದುಕಿನ ಹಸಿರಿನಲ್ಲೇ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು.

✍ಲಲಿತಶ್ರೀ ಪ್ರೀತಂ ರೈ