ಜಾಹೀರಾತು
ಅಮೇರಿಕ : ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನಕೋಶ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿರುವ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಲ್ಯಾರಿ ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಅವರನ್ನೇ ಆ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿರುವುದು ಈಗ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ಯಾಂಗರ್, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನರ್’ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಇಂದಿನ ಕರಾಳ ವಾಸ್ತವ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಲ್ಯಾರಿ ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಅವರು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ತರಲು ‘ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುವಲ್ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ' ಎಂಬ ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ (ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ) ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಎಕ್ಸ್ (ಟ್ವಿಟರ್) ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಅನಾಮಧೇಯ ಅಡ್ಮಿನ್ಗಳ ಗುಂಪು, ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಅವರು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಹೊರಗಿನ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ (ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ) ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಅವರ ಖಾತೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಸ್ಯಾಂಗರ್, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಈಗ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಅದು ‘ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಗುಂಡಾಗಳ’ ಅಥವಾ ‘ಅನಾಮಧೇಯ ಗುಂಪುಗಳ ಆಡಳಿತ’ಕ್ಕೆ (Mob Rule) ಸಿಲುಕಿದೆ ಎಂದು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. ಶೇಕಡಾ 85 ರಷ್ಟು ಅಡ್ಮಿನ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೊಡ್ಡ ಪಿಆರ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು, ಬಿಲಿಯನೇರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿರುಚುತ್ತಿವೆ (ಪೇಯ್ಡ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್) ಎಂದು ಅವರು ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಟನ್ ಸಚಿವರೊಬ್ಬರ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಲಿಂಕ್ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ಹಣ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುವಂತೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವು ಎಂದು ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟ್ಯಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವನ್ನು ಸತ್ಯ ಎಂದು ನಂಬುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಸಾರವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜನರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಿಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.
