ಬೆಂಗಳೂರು : ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದ್ದ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ಇದೀಗ ದಿಢೀರನೆ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ (IMD) ತಾಜಾ ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಮುಂಗಾರು ಮೋಡಗಳು ಈಗ ಉಪಗ್ರಹದ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಸಿಗದೇ ಮರೆಯಾಗಿವೆ.

ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ನೀಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ದೇಶದ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಕರಾಳ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿವೆ. ಜೂನ್ 4 ರಿಂದ ಜೂನ್ 15 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ 53.7 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 19.2 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಷ್ಟೇ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ. 64 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಇಲಾಖೆಯ ಮಳೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳು ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಜೂನ್ 15 ರಂದು ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ 'ಇನ್ಸಾಟ್-3ಡಿಎಸ್' (INSAT-3DS) ಉಪಗ್ರಹವು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರನ್ನಾಗಿಸಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾಗ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಮೋಡಗಳ ಮಾರುತದ ಹೊದಿಕೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಆಕಾಶವು ಯಾವುದೇ ಮೋಡಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅಸಹಜವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೋಡಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಮಾಲಯ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಗಾರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಮಾರುತಗಳು ತೀರಾ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿವೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಮಳೆ ತರಲು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದ ಜಿದ್ದಾಜಿದ್ದಿ (Atmospheric Tug-of-war) ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಾಳಿ (Westerly Jet Stream) ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸರಿದಿದೆ. ಇದು ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ಚಲನೆಗೆ ಇಂಧನದಂತಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಗಾಳಿಯ (Easterly Jet Stream) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವದ ಮಾರುತಗಳು ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಮೋಡಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಲವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಾರುತಗಳು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಿವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶವಿದ್ದರೂ ಮೋಡಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಮಳೆ ಸುರಿಸಲು ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ತಜ್ಞರು 'ಮುಂಗಾರಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮ' (Monsoon Pause) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಾರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರುತಗಳ ಜಿದ್ದಾಜಿದ್ದಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಮುಂಗಾರು ಚಲನೆ ಮರುಸಂಘಟನೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಧಾರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.