ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಆಹಾರಗಳ ಭರಾಟೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮೂಲಬೇರುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಕಾಲದ ಬದಲಾವಣೆಗೂ ಜಗ್ಗದೆ ತನ್ನ ಅನನ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರವೆಂದರೆ ಅದು ‘ಕುಸಲಕ್ಕಿ’ (ಕುಚ್ಚಲಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಕೆಂಪಕ್ಕಿ).
ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ಧಾನ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕರಾವಳಿಯ ರೈತರ ಬೆವರು, ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹವಾಮಾನದ ವಿಶೇಷತೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕುಸಲಕ್ಕಿಯ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ.
ಕುಸಲಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು (Parboiled Rice) ತಯಾರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ. ಇದರ ಇತಿಹಾಸವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2000ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಹರಪ್ಪಾ ಮತ್ತು ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಭತ್ತವನ್ನು ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕ ಮಳೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಬೇಗನೆ ಹುಳಿತುಹೋಗುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಕೀಟಗಳ ಬಾಧೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ವಿಧಾನ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಸಲಕ್ಕಿಯು ಹಸಿ ಅಕ್ಕಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದು, ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸಿ ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷಿಕರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದಿನಪೂರ್ತಿ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಸಲಕ್ಕಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ‘ಮಟ್ಟ ಅರಿ’ ಅಥವಾ ‘ಪಾಲಕ್ಕಾಡನ್ ಮಟ್ಟ’, ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ‘ಉಕಡೊ ತಾಂದೂಳ್’, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ‘ಪುಳುಂಗಲ್ ಅರಿಸಿ’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ‘ಸಿಧೋ ಚಾಲ್’ ಅಥವಾ ‘ಉಸ್ನಾ ಚಾವಲ್’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಒಡಿಶಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ‘ಪಖಾಲ ಭಾತ’ಕ್ಕೂ ಇದೇ ಆಧಾರ. ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲೂ (‘ಉಖುವಾ ಚೌಲ್’) ಇದರ ಬಳಕೆ ಇದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ತೌಡಿನ ಕುಸಲಕ್ಕಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಬಂಗಾಳ ಹಾಗೂ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿದ ಬಿಳಿ ಕುಸಲಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು.
ದೇಶದ ಗಡಿಯನ್ನೂ ದಾಟಿ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಹಾಗೂ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಕ್ಕಿಯ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವಾಗ ಕಾಳು ಒಡೆಯದೆ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಉದ್ದನೆಯ ಹಬೆಯ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ, ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕುಸಲಕ್ಕಿಯ ಬಳಕೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸರ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ‘ಕಜೆ ಜಯ’, ‘ರಾಜಕಾಯಮೆ’, ‘ಕಾಯಮೆ’, ‘ಮೊರಡ್ಡ’, ‘ಎಂಒ-4’ ಹಾಗೂ ‘ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ’ ಸರಣಿಯ ಕೆಂಪು ಭತ್ತದ ತಳಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 24ರಿಂದ 36 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಭತ್ತವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ, ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ತಂಪುಗೊಳಿಸಿ, ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆಯುವ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.
ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆಯುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಬೇಯಿಸುವುದರಿಂದ ತೌಡು ಮತ್ತು ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ-ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್, ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶ, ಸತು, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಂಶಗಳು ಒಳಕಾಳಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಕೆಂಪು ತೌಡು ಉಳಿಯುವುದರಿಂದ ನಾರಿನಂಶ ಹಾಗೂ ‘ಆಂಥೋಸಯಾನಿನ್’ನಂತಹ ಆಂಟಿ-ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ಗ್ಲೈಸೆಮಿಕ್ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಇರುವುದರಿಂದ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರಿಗೂ ಇದು ಸೂಕ್ತ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕುಸಲಕ್ಕಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಕೆಂಪು ತೌಡು ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಹೊಟ್ಟು (ಉಮಿ) ಕೂಡ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆಹಾರವಾಗಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ತೌಡಿನ ಉಂಡೆ’ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾತ್ರೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ತೌಡು ಬಳಕೆಯಾದರೆ; ‘ಉಮಿ ಕರಿ’, ಒಲೆ ಇಂಧನ, ಮಲ್ಚಿಂಗ್, ಬೂದಿ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮಳೆಗಾಲದ ಸಂಜೆ ಅಥವಾ ದಣಿದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಕುಸಲಕ್ಕಿ ಗಂಜಿ (ಕಂಜಿ) ತುಳುನಾಡಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ನೆಮ್ಮದಿಯೇ ಬೇರೆ. ಚಟ್ನಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಹಲಸಿನ ಬೀಜದ ಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪಿನ ಪಲ್ಯ, ಹಪ್ಪಳ, ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮೆಣಸು ಅಥವಾ ಮೀನಿನ ಖಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಂಜಿಯ ರುಚಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಂಡಿ, ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ನೀರ್ ದೋಸೆ, ರೊಟ್ಟಿ, ಇಡ್ಲಿಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಆಧಾರ.
ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ನಡುವೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ಕಡೆಗೆ ಮರಳುವ ತುರ್ತು ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಆ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ‘ಕುಸಲಕ್ಕಿ’ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಹಾರವಾಗಿರದೆ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
✍ಲಲಿತಶ್ರೀ ಪ್ರೀತಂ ರೈ