ನವದೆಹಲಿ : ನವದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಕು ನಡುವಿನ ಸುದೀರ್ಘ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂತರವು ಈಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯ ನಿಕಟ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್, ಈ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ 'ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್' ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಿಲುವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ನ ಜತೆ ಕಹಿ ಪೈಪೋಟಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅರ್ಮೇನಿಯಾಗೆ ಭಾರತವು ಪ್ರಮುಖ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮೂಲಕ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿ ಬೆಂಬಲಿತ ವಲಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರ ಭಾಷಣದ ವೇಳೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಭಾತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದರು. ಈ ನಿಲುವಿಗೆ ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಂದು ಬಾಕುದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ-ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ರಮಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನದ (CICA) 7 ನೇ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಐಸಾಕ್ ಹೆರ್ಜಾಗ್ ಅವರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಹಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಶಗಳು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದಾಗಲೂ ಭಾರತದ ಸಚಿವ ಕೀರ್ತಿ ವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಗಳು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಕಹಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ನೆರವಾದವು.
ಈ ಬದಲಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. 2019 ರ ನಂತರ ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರ ಈ ಭೇಟಿಯು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪಶ್ಚಿಮ) ಸಿಬಿ ಜಾರ್ಜ್ ಬಾಕುಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ನಡೆಸಿದ ಕಚೇರಿ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆಯು ಈ ಹೊಸ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತ್ತು. ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ, ಇಂಧನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಜತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ 'ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ' ತಡೆಯುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಾಕಸಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಜಿಡಿಪಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಎನ್ಜಿಸಿ ವಿದೇಶ್ (ONGC Videsh) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ನ ಅಜೆರಿ-ಚಿರಾಗ್-ಗುನಾಶ್ಲಿ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಕು-ಟಿಬಿಲಿಸಿ-ಸೆಹಾನ್ ಪೈಪ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಜತೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು, ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಒಂದರಲ್ಲೇ 1.66 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರತೀಯರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಡೆಯಿಂದಾಗಿ, ಶತ್ರುವಿನ ಮಿತ್ರನನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಿ ಸ್ನೇಹದತ್ತ ತರುವ ಭಾರತದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.