ಹರಿಯಾಣ : ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲೊಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಇದೀಗ ದೇಶದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರೈಲಿಗೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿದರು. ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯತ್ತ ದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ದೇಶದ ಈ ಪ್ರಥಮ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವಿನ 89 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲಿದೆ. ಜಿಂದ್ ಜಂಕ್ಷನ್, ಗೋಹಾನಾ ಜಂಕ್ಷನ್ ಹಾಗೂ ಸೋನಿಪತ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲಿರುವ ಈ ರೈಲು, ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಟ್ಟು 12 ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ ಹೊಂದಲಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಜಿಂದ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವೆ ಒಟ್ಟು 2 ರೌಂಡ್ ಟ್ರಿಪ್‌ಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ಒಟ್ಟು 4 ಟ್ರಿಪ್‌ಗಳು) ಈ ರೈಲು ಪೂರೈಸಲಿದೆ. ಸುಮಾರು 136 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರೈಲು ಒಟ್ಟು 10 ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 2,600 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ದೈತ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲುಗಳು ಚಲಿಸಲು ಓವರ್‌ಹೆಡ್ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್‌ನಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಾಗಲಿ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿಶೇಷ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳು (Fuel Cells), ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ನೇರವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅನಿಲ ಅಥವಾ ಹೊಗೆ ಹೊರಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಆವಿ ಮತ್ತು ಶಾಖ ಮಾತ್ರ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ರೈಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸಿತ ವೇಗ ಗಂಟೆಗೆ 110 ರಿಂದ 120 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಸದ್ಯ ಜಿಂದ್-ಸೋನಿಪತ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಗಂಟೆಗೆ 75 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಹಿಸುವ ಅನಿಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸೋರಿಕೆ, ಅತಿಯಾದ ಶಾಖ, ಜ್ವಾಲೆ ಹಾಗೂ ಹೊಗೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಬಹುಹಂತದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ನಿರಂತರ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದರಲ್ಲಿದೆ.