ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನವಮಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ನವಮಿಯ ದಿನದಂದು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜ ದಶರಥ ಮತ್ತು ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ದಿನವನ್ನು 'ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿ'ಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ಹೇಗೆ ಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಜೀವನದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮವು ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಲೋಕಕಂಟಕನಾದ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿಷ್ಣುವೇ ರಾಮನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ಪುರಾಣಗಳ ನಂಬಿಕೆ. ರಾಮನು ತನ್ನ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ‘ಸತ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ಧರ್ಮ’ಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವನನ್ನು ‘ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಮನವಮಿಯ ದಿನದಂದು ಭಕ್ತರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೀತಾರಾಮರ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲು ಪೂಜಾ-ಪುನಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ರಾಮನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅಲಂಕಾರ, ಭಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
​ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ ಎಂದರೆ ಪಾನಕ, ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಸಂಬರಿ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇವು ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ನೈವೇದ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ದಿನದಂದು ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕೇಳುವುದು ಪುಣ್ಯದಾಯಕ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಉಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿದ ರಾಮ, ಪ್ರಜಾಹಿತವೇ ಸರ್ವಸ್ವವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ರಾಜ, ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಮಗ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶ ಪತಿಯಾಗಿ ರಾಮನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರಾಮನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದೇ ನಾವು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ.