ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವೆಂದರೆ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಾಲೇ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷವಾದರೂ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಎರಡನೇ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ 'ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ'ಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿಯರಾದ ಆದಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಧಾನ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಧೈರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಗಜ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸಂತಾನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ವಿಜಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ವಿದ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯರ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ತಾಯಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಈ ದಿನ ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕನ್ನಡಿಗರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯು ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ವದ ವ್ರತವಾಗಿದೆ.
ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವಾಗ ಗೃಹಿಣಿಯರು ಮುಂಜಾನೆ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಎದ್ದು, ಮನೆ ಹಾಗೂ ಪೂಜಾ ಮಂಟಪವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ರತದ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಬಲಗೈಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟುಗಳಿರುವ ಹಳದಿ ದಾರವನ್ನು (ತೋರವನ್ನು) ಧರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಇದು ಆಯಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಡಗರದಿಂದ ಮಾಡುವ ಈ ವ್ರತದ ಫಲಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಯೂ ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು
ಅಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಅಜಾಗರೂಕತೆ: ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಾಗ, ಮಂಟಪ ಅಲಂಕರಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಾಗ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಶುದ್ಧತೆ ಇರಬಾರದು. ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಶುದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸಾತ್ವಿಕವಲ್ಲದ ಆಹಾರ ಬಳಕೆ: ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನ ತಯಾರಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅಂದು ತಯಾರಿಸುವ ನೈವೇದ್ಯದಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಸಾತ್ವಿಕವಲ್ಲದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಕೂಡದು. ಶುದ್ಧ ತುಪ್ಪ, ಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೋಳಿಗೆ, ಕಡುಬು ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಕಳಸದ ನೀರು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆ: ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕಳಸದ ನೀರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಬಾರದು. ಬದಲಿಗೆ ಆ ನೀರನ್ನು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕು ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ಜಲವಿರುವ ಕಡೆ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಳಸದ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ನೀಡಬೇಕು.
ಹಳದಿ ದಾರ ಧರಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ: ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಧರಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟುಗಳ ಹಳದಿ ದಾರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸದೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ವ್ರತದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಗೆಟಿವಿಟಿ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿ: ಹಬ್ಬದ ಈ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಜಗಳಗಳು, ಸಿಟ್ಟು, ಅಸಮಾಧಾನ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿ, ಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಾಯಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.
ಶ್ರದ್ಧೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಈ ನಿಯಮಗಳ ಸರಿಯಾದ ಪಾಲನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಾಯಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ವ್ರತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹಿರಿಯರ ಮಾತು.
✍ಲಲಿತಶ್ರೀ ಪ್ರೀತಂ ರೈ